Астрономска слика на денот

Откриј го космосот! Дневна слика за астрономијата и астронаутиката со кратко објаснување од астрономите.

20 септември 2026

Аналема над камењата од Каланиш

Кредит за сликата & авторски права: Giuseppe Petricca

Објаснување: Ако излегувате надвор секој ден во исто време и фотографирате при што на сликата е вклучено и Сонцето, како би се менувала неговата положба? Визуелен одговор на тоа прашање е аналемата – сложена слика составена од фотографии направени од истото место и во исто време во текот на една година. Прикажаната аналема е составена од слики направени на секои неколку дена напладне, во близина на селото Каланиш на Надворешните Хебриди во Шкотска, Обединетото Кралство. Во преден план се наоѓаат камењата од Каланиш – камениот круг изграден околу 2700 година п.н.е., за време на бронзеното доба. Не е познато дали распоредот на овие камења има или имал некаква астрономска важност. Основните причини за обликот на бројката 8, карактеристичен за оваа и за сите аналеми, се наваленоста на Земјината оска и елиптичноста на Земјината орбита околу Сонцето. За време на сонцестоите, Сонцето се појавува на горниот или на долниот крај на аналемата. Прикажаната слика е направена во близина на декемврискиот сонцестој, па затоа Сонцето се гледа при дното. Рамнодениците, пак, одговараат на средишните точки на аналемата – но не и на точката на пресек. За два дена ќе настапи рамноденица („еднаква ноќ“), кога денот и ноќта се со еднакво времетраење на целата планета Земја. Многу култури ја слават промената на годишните времиња за време на рамноденицата.