Astronomska slika dana

Otkrij svemir! Svakodnevna slika o astronomiji i astronautici s kratkim objasnjenjem astronoma.

29. juni 2026.

M82: Galaksija sa supergalaktičkim vjetrom

Kredit za sliku & autorska prava: NASA, ESA, CSA, A. Smercina (STScI, Tufts), T. Williams (U. Manchester); Image Processing: A. Pagan (STScI)

Objašnjenje: Zašto iz Galaksije Cigara kuljaju oblaci crvenog dima? M82, kako je još poznata ova galaksija s intenzivnim stvaranjem zvijezda, uzburkana je tokom nedavnog prolaska pored velike spiralne galaksije M81. Međutim, to samo po sebi ne objašnjava porijeklo crveno užarenog gasa i prašine koji se šire prema van. Dokazi ukazuju na to da taj gas i prašina bivaju izbačeni zajedničkim djelovanjem čestičnih vjetrova velikog broja zvijezda, koji zajedno stvaraju galaktički supervjetar. Smatra se da čestice prašine potiču iz međuzvjezdanog prostora galaksije M82 i da su po veličini zaista slične česticama koje se nalaze u dimu cigare. Prikazani fotografski mozaik nastao je kombinovanjem snimaka u vidljivoj svjetlosti koje je zabilježio svemirski teleskop Hubble i snimaka u infracrvenoj svjetlosti sa svemirskog teleskopa James Webb. Na njemu se vidi svijetla centralna galaksija, posmatrana gotovo iz ravni svog diska, koja se pruža preko sredine slike, dok se iznad i ispod nje uzdižu ogromni narandžasti i crveni filamenti gasa i prašine. Ti filamenti protežu se na više od 10.000 svjetlosnih godina. Galaksija Cigara, udaljena oko 12 miliona svjetlosnih godina, najsjajnija je galaksija na nebu u infracrvenoj svjetlosti, a može se posmatrati i u vidljivoj svjetlosti manjim teleskopom u pravcu sazviježđa Velikog medvjeda (Ursa Major).

Sutrašnja slika: Glatki asteroid

Izvorna stranica: Astronomy Picture of the Day

Autori & Urednici: Robert Nemiroff (MTU) & Jerry Bonell (UMCP)
NASA zvanično: Amber Straughn Primjenjuju se posebna prava.
NASA web privatnost, Pristupačnost, Obavještenja;
Usluga od: ASD код NASA / GFSC,
NASA naučna aktivacija
& Michigan Tech. U.

Dnevni prevod APOD-a na bosanski jezik povezuje savremenu nauku s bosanskom jezičkom tradicijom.
Za NASA APOD na bosanski jezik prevode: Amir Selimović & Dipl.Ing.Dr. Lilly Gracanin
-- SVI APOD PRIJEVODI LILIANE GRACANIN --
Zahvaljujem se na tehničkoj pomoći
APOD Crew & Saša Gračanin