Астрономска слика на денот

Откриј го космосот! Дневна слика за астрономијата и астронаутиката со кратко објаснување од астрономите.

10 октомври 2025

50 светлосни години до 51 Пегаси

Кредит за слика & авторски права: José Rodrigues

Објаснување: Само 50 светлосни години нè делат од 51 Пегаси. Положбата на таа ѕвезда е означена на оваа фотографија од август 2025 година, направена во ноќ со претежно посветли ѕвезди видливи над куполата на Опсерваторијата Хаут-Прованс во Франција. Пред триесет години, во октомври 1995, астрономите Мишел Мајор и Дидје Кело објавија длабоко значајно откритие направено токму во оваа опсерваторија. Користејќи прецизен спектрограф, тие откриле планета што орбитира околу 51 Пег — првата позната егзопланета што орбитира околу ѕвезда слична на Сонцето. Мајор и Кело го користеле спектрографот за да ги измерaт промените во радијалната брзина на ѕвездата, регуларно нишање предизвикано од гравитациското повлекување на орбитирачката планета. Означена како 51 Пегаси b, планетата била определена да има маса најмалку половина од масата на Јупитер и орбитален период од 4,2 дена. Тоа ја правело егзопланетата многу поблиска до својата матична ѕвезда отколку што е Меркур до Сонцето. Нивното откритие брзо било потврдено, а Мајор и Кело подоцна ја добија Нобеловата награда за физика во 2019 година. Денес призната како прототип за класата егзопланети популарно наречени жешки Јупитери, 51 Пегаси b во 2015 година официјално го доби името Димидиум, латински за „половина“. Од нејзиното откритие пред 30 години, се пронајдени над 6.000 егзопланети.