50 svjetlosnih godina do 51 Pegasi

Kredit za sliku & autorska prava: José Rodrigues

Objašnjenje: Do zvijezde 51 Pegasi ima samo 50 svjetlosnih godina. Njena pozicija označena je na ovom snimku iz avgusta 2025. godine, načinjenom u noći kada su se iznad kupole Observatoire de Haute-Provence u Francuskoj uglavnom vidjele samo najsjajnije zvijezde. Prije trideset godina, u oktobru 1995, astronomi Mišel Mejor i Didije Kelo objavili su duboko značajno otkriće napravljeno na tom opservatorijumu. Koristeći precizan spektrograf, otkrili su planetu u orbiti oko 51 Peg — prvu poznatu egzoplanetu koja kruži oko zvijezde slične Suncu. Meior i Kelo upotrijebili su spektrograf da izmjere promjene u radijalnoj brzini zvijezde, pravilno podrhtavanje uzrokovano gravitacionim povlačenjem planete koja je obilazi. Planeta, označena kao 51 Pegasi b, procijenjena je na masu od najmanje polovine mase Jupitera i orbitalni period od 4,2 dana. To je činilo ovu egzoplanetu mnogo bližom svojoj matičnoj zvijezdi nego što je Merkur Suncu. Njihovo otkriće ubrzo je potvrđeno, a Meior i Kelo su na kraju dobili Nobelovu nagradu za fiziku 2019. godine. Danas, prepoznata kao prototip klase egzoplaneta nježno nazvanih „vreli Jupiteri“, 51 Pegasi b je 2015. godine zvanično dobila ime Dimidijum, što je na latinskom „polovina“. Od njenog otkrića prije 30 godina, pronađeno je više od 6.000 egzoplaneta.

Sjutrašnja slika: Udarni krater

Originalna strana: Astronomy Picture of the Day

Autori & urednici: Robert Nemiroff (MTU) & Jerry Bonell (UMCP)
NASA oficijelno: Amber Straughn Primenjuju se posebna prava.
NASA web privatnost, Pristupačnost, Obaveštenja:
Usluga od: ASD kod NASA / GFSC,
NASA naučna aktivacija
& Michigan Tech. U.

Dnevni prijevod APOD-a na crnogorski jezik, povezuje savremenu nauku sa crnogorskom jezičkom tradicijom.
Za NASA APOD na hrvatski jezik prevode: Milo Rakočević & Dipl.Ing.Dr. Liliana Gracanin
-- SVI APOD PRIJEVODI LILIANE GRACANIN --
Zahvaljujem se na tehničkoj pomoći
APOD Crew & Saša Gračanin