Astronomska slika dana

Otkrij svemir! Svaki dan se prikazuje drugačija slika ili fotografija našeg zadivljujućeg svemira, uz kratak opis koji je napisao profesionalni astronom.

10. listopada 2025.

50 svjetlosnih godina do 51 Pegasi

Kredit za sliku & autorska prava: José Rodrigues

Objasnjenje: Do zvijezde 51 Pegasi ima samo 50 svjetlosnih godina. Položaj te zvijezde označen je na ovoj snimci iz kolovoza 2025., napravljenoj u noći u kojoj su iznad kupole Opservatorija Haute-Provence u Francuskoj bile vidljive uglavnom sjajnije zvijezde. Prije trideset godina, u listopadu 1995., astronomi Michel Mayor i Didier Queloz objavili su duboko značajno otkriće napravljeno u tom opservatoriju. Pomoću preciznog spektrografa otkrili su planet koji kruži oko 51 Peg — prvi poznati egzoplanet koji orbitira oko zvijezde slične Suncu. Mayor i Queloz koristili su spektrograf za mjerenje promjena u radijalnoj brzini zvijezde, pravilnog posrtanja uzrokovanog gravitacijskim povlačenjem planeta u orbiti. Označen kao 51 Pegasi b, planet je procijenjen da ima barem polovicu mase Jupitera i orbitalno razdoblje od 4,2 dana. To je egzoplanet činilo mnogo bližim svojoj matičnoj zvijezdi nego što je Merkur Suncu. Njihovo otkriće brzo je potvrđeno, a Mayor i Queloz konačno su nagrađeni Nobelovom nagradom za fiziku 2019. godine. Danas, prepoznat kao prototip klase egzoplaneta poznatih pod nazivom „vrući Jupiteri“, 51 Pegasi b službeno je nazvan Dimidium, što na latinskom znači „polovica“, 2015. godine. Od njegova otkrića prije 30 godina, pronađeno je više od 6.000 egzoplaneta.

Sutrašnja slika: Udarni krater

Originalna strana: Astronomy Picture of the Day

Autori & Urednici: Robert Nemiroff (MTU) & Jerry Bonell (UMCP)
NASA oficijelno: Amber Straughn Primenjuju se posebna prava.
NASA web privatnost, Pristupačnost, Obaveštenja;
Usluga od: ASD kod NASA / GFSC,
NASA naučna aktivacija
& Michigan Tech. U.

Dnevni prijevod APOD-a na hrvatski jezik, povezuje suvremenu znanost s hrvatskom jezičnom tradicijom.
Za NASA APOD na hrvatski jezik prevode: Luka Kristal & Dipl.Ing.Dr. Liliana Gracanin
-- SVI APOD PRIJEVODI LILIANE GRACANIN --
Zahvaljujem se na tehničkoj pomoći
APOD Crew & Saša Gračanin