Astronomska slika dana

Otkrij svemir! Svakodnevna slika o astronomiji i astronautici s kratkim objasnjenjem astronoma.

10. oktobar 2025.

50 svjetlosnih godina do 51 Pegasi

Zasluge za sliku & autorska prava: José Rodrigues

Objašnjenje: Do zvijezde 51 Pegasi ima samo 50 svjetlosnih godina. Njena pozicija označena je na ovom snimku iz augusta 2025, napravljenom u noći kada su se iznad kupole Opservatorija Haute-Provence u Francuskoj vidjele uglavnom samo najsjajnije zvijezde. Prije trideset godina, u oktobru 1995, astronomi Michel Mayor i Didier Queloz objavili su veliko otkriće načinjeno na tom opservatoriju. Koristeći precizan spektrograf, otkrili su planetu u orbiti oko 51 Peg — prvu poznatu egzoplanetu koja kruži oko zvijezde nalik Suncu. Mayor i Queloz su spektrografom mjerili promjene u radijalnoj brzini zvijezde, pravilno njihanje uzrokovano gravitacijskim povlačenjem planete u orbiti. Planeta, označena kao 51 Pegasi b, procijenjena je na masu najmanje polovice Jupiterove i orbitalni period od 4,2 dana. To je činilo egzoplanetu mnogo bližom svojoj zvijezdi nego što je Merkur Suncu. Njihovo otkriće brzo je potvrđeno, a Mayor i Queloz su za njega 2019. dobili Nobelovu nagradu za fiziku. Danas prepoznata kao prototip klase egzoplaneta poznatih kao “vrući Jupiteri”, 51 Pegasi b je 2015. službeno dobila ime Dimidium, što na latinskom znači „polovina“. Od njenog otkrića prije 30 godina, pronađeno je više od 6.000 egzoplaneta.

Sutrašnja slika: Udarni krater

Izvorna stranica: Astronomy Picture of the Day

Autori & Urednici: Robert Nemiroff (MTU) & Jerry Bonell (UMCP)
NASA zvanično: Amber Straughn Primjenjuju se posebna prava.
NASA web privatnost, Pristupačnost, Obavještenja;
Usluga od: ASD код NASA / GFSC,
NASA naučna aktivacija
& Michigan Tech. U.

Dnevni prevod APOD-a na bosanski jezik povezuje savremenu nauku s bosanskom jezičkom tradicijom.
Za NASA APOD na bosanski jezik prevode: Amir Selimović & Dipl.Ing.Dr. Lilly Gracanin
-- SVI APOD PRIJEVODI LILIANE GRACANIN --
Zahvaljujem se na tehničkoj pomoći
APOD Crew & Saša Gračanin